Konstantynopol – miasto Bożej Mądrości.

W pierwszych wiekach średniowiecza życie Kościoła i chrześcijańskiej Europy skupiało się w Konstantynopolu. Jako stolica pierwszego nawróconego cesarza, najpotężniejsze miasto średniowiecznej Europy, ostoja cywilizacji i kultury oraz skarbnica chrześcijańskiej tradycji Konstantynopol odegrał w dziejach Kościoła rolę równie ważną co Jerozolima i Rzym. Stąd promieniowała na świat wspaniała kultura i wiara chrześcijańska tradycji wschodniej. Bez dziedzictwa Bizancjum chrześcijaństwo i cały dorobek europejskiej kultury byłoby o wiele uboższe. Na cześć fundatora Bizancjum przemianowano na Konstantynopol. Nie bez przyczyny nową stolicę zaczęto wkrótce nazywać “drugim Rzymem”. Nowe mury okalały trzykrotnie większy obszar, zaś na siedmiu wzgórzach miasta wyrosło wspaniałe forum, pałac cesarski, siedziba senatu, poza tym liczne budynki użyteczności publicznej, bazyliki, łaźnie, teatry, a nawet tor wyścigów konnych (hipodrom). Najsławniejszą budowlą jest bazylika Mądrości Bożej, która została zaadaptowana na meczet, do dziś zadziwia architektonicznym rozmachem i bogactwem dekoracji.

Rzym – Wieczne Miasto.

Rzym (po łacinie Roma), Wieczne Miasto, Święte Miasto, Stolica Świata, etc. Można mnożyć określenia, które przez wieki i tysiąclecia podkreślały wyjątkowy charakter tego miejsca. Wielka kariera aglomeracji rozłożonej na wzgórzach nad Tybrem rozpoczęła się wiele stuleci przed narodzinami Chrystusa. W czasach Jezusa Chrystusa Rzym niewątpliwie był najważniejszym miastem świata śródziemnomorskiego. Zatem nic dziwnego, że apostołowie, którzy pragnęli przekazać słowa swojego Mistrza wszystkim ludziom, uznali stolicę Cesarstwa za jeden z ważniejszych celów swych podróży misyjnych. Bazylika św. Pawła za Murami została zbudowana w IV wieku, nieopodal miejsca śmierci Apostoła Narodów. Na przełomie XII i XIII wieku dodano do niej krużganek. W swojej obecnej formie kościół jest efektem rekonstrukcji podjętej po pożarze, który strawił świątynię w XIX wieku. Bazylika Większa pod wezwaniem św. Marii pozostaje najlepiej zachowanym kościołem wczesnochrześcijańskim w Rzymie. W samym sercu Wiecznego Miasta leżą ruiny Forum Romanum, które w czasach Cesarstwa stanowiło reprezentacyjną dzielnicę Rzymu.

Jerozolima – Święte Miasto trzech religii i dwóch narodów.

Jak sama nazwa wskazuje, Jerozolima jest “Miastem Pokoju”. Być może w żadnym innym miejscu nie można spotkać się z tak głęboką świadomością transcendencji i Bożego wybrania, jaka promieniuje z kamieni i zabytków Jerozolimy oraz ze świadectwa trzech religii, żyjących obok siebie w jej murach. Najpiękniejszą panoramę Jerozolimy można zobaczyć z położonej na wschód od miasta Góry Oliwnej. Właśnie stąd najlepiej widać trzy najświętsze miejsca – wzgórze świątynne z potężną platformą, na której do 70 roku po Chrystusie wznosiła się świątynia jerozolimska, masywną kopułę Bazyliki Grobu Pańskiego, gdzie został ukrzyżowany i zmartwychwstał Jezus oraz pozłacaną Kopułę Skały, nazywaną meczetem Omara i  sąsiadujący z nią meczet El Aksa. Z terenu świątynnego najpowszechniej znany jest fragment nazywany Ścianą Płaczu, stanowiący miejsce święte wyznawców judaizmu. W Dzielnicy Ludzi Odważnych wielką atrakcją turystyczną jest stary wiatrak. Na targu w Dzielnicy Muzułmańskiej nieustannie kwitnie handel. Pielgrzymi i turyści z całego świata bardzo chętnie kupują arabskie przyprawy, przysmaki i pamiątki.

Nazaret – rodzinne miasto Jezusa.

Początki Nazaretu giną w mrokach dziejów. Niewielka osada istniała zapewne już w odległej starożytności, zaś jej największą zaletą było usytuowanie nieopodal słynnej Via Maris – Drogi Morskiej, wiodącej z Egiptu w kierunku Damaszku i dalej do Mezopotamii. W Nazarecie znajduje się kościół św. Józefa, gdzie symbolicznie czci się miejsce, na którym stał jego dom. Niecałe 200 metrów na południowy wschód jest źródło, łączone z pamięcią o Maryi. Nieco dalej – Góra Strącenia, pod którą Jezus o mało nie zginął z rąk swoich ludzi po tym, jak w miejscowej synagodze dał poznać swoją mesjańską godność i został okrzyknięty bluźniercą. Obecna bazylika Zwiastowania została zbudowana głównie ze składek włoskich katolików. Na dolnym poziomie kościoła znajduje się Grota Zwiastowania i pozostałości świątyń, które niegdyś ją chroniły. Poziom górny upamiętnia ogłoszenie Maryi Matką Kościoła dokonane na soborze watykańskim II. Nowe sanktuarium zastąpiło XVII-wieczny kościół.

Betlejem – miasto Bożego Narodzenia.

Od tysięcy lat kolejne pokolenia chrześcijan wypowiadają nazwę Betlejem z głębokim wzruszeniem i radosną wdzięcznością, klękają w zachwyceniu i adorują niewysłowioną tajemnicę, która się tutaj dokonała. Pierwszy kościół wybudowała tutaj w IV wieku królowa Helena, matka Konstantyna, pierwszego chrześcijańskiego cesarza. Ośmioboczna absyda świątyni została umieszczona dokładnie nad grotą, do której schodziło się po schodkach. W VI wieku cesarz Justynian nakazał swoim wysłannikom rozebrać kościół w Betlejem, który był niewielki i zbudować go na nowo ze wspanialszymi rozmiarami i pięknością. Powstała wówczas przestronna bazylika, która przetrwała do dnia dzisiejszego. Codzienność miasta jest o wiele mniej mistyczna i podniosła, niż wynikałoby to z jego uświęconej przeszłości. Teraz Betlejem to jeden z wielu punktów zapalnych izraelsko-palestyńskiego konfliktu na terenie świętej ziemi trzech religii. Jeszcze do niedawna miasto było podzielone między Żydów i Palestyńczyków, a pielgrzymi natykali się na wysokie zasieki i posterunki graniczne izraelskiego wojska. Obecnie Betlejem należy w całości do Autonomii Palestyńskiej.